Örgütlenme — Neden, Nasıl?

DERS

Bu modülün soru bankasının tamamı. Önce kendiniz cevaplayın, sonra gerekçesini açın — her cevabın yasal dayanağı yazılı.

1. 1.Anayasa'nın kaçıncı maddesi sendika kurma ve üye olma hakkını güvence altına alır?

   • AMadde 36
   • BMadde 48
   • CMadde 51
   • DMadde 90
   CEVABI GÖSTER →

   CMadde 51

   Anayasa Md.51: "Çalışanlar ve işverenler, üyelerinin çalışma ilişkilerinde, ekonomik ve sosyal hak ve menfaatlerini korumak amacıyla önceden izin almaksızın sendikalar… kurma hakkına sahiptir."

2. 2.4688 Sayılı Kanun'a göre toplu sözleşme hizmet kolu bölümünü imzalama yetkisi kime aittir?

   • AEn eski sendikaya
   • BEn fazla üyeye sahip sendikaya
   • CDevlet tarafından belirlenen sendikaya
   • DTüm sendikalara eşit paylaşılır
   CEVABI GÖSTER →

   BEn fazla üyeye sahip sendikaya

   4688 Md.29: hizmet kolu bölümünü, o koldaki en fazla üyeye sahip konfederasyona bağlı sendika imzalar.

3. 3.4688 Md.23'e göre işyeri temsilcisinin haftalık izin hakkı kaç saattir?

   • A2 saat
   • B4 saat
   • C8 saat
   • DBelirsiz, kuruma göre değişir
   CEVABI GÖSTER →

   B4 saat

   Md.23/5: işyeri temsilcisi sendika ile ilgili faaliyetler için haftada 4 saat ücretli izin kullanabilir.

4. 4."Örgütlenmek" ile "üye olmak" arasındaki temel fark nedir?

   • AÜye olmak ücretli, örgütlenmek gönüllüdür
   • BÜye olmak bireysel, örgütlenmek kolektif bir süreçtir
   • CÖrgütlenme sadece temsilcilere özgüdür
   • Dİkisi aynı anlama gelir, yalnızca bağlama göre kullanılır
   CEVABI GÖSTER →

   BÜye olmak bireysel, örgütlenmek kolektif bir süreçtir

   Üye olmak bireysel bir karar ve eylemdir. Örgütlenmek ise işyerinde kolektif güç inşa etmek, ilişki kurmak, yeni üyeler kazanmak ve temsili güçlendirmek anlamına gelir.

5. 5.4688 Md.28/2'ye göre toplu sözleşme ikramiyesi kimlere ödenir?

   • ATüm kamu çalışanlarına
   • BYalnızca yetkili sendika üyelerine
   • CTüm sendika üyelerine
   • DYalnızca işyeri temsilcilerine
   CEVABI GÖSTER →

   BYalnızca yetkili sendika üyelerine

   Md.28/2: toplu sözleşme hükümleri üye olmayanlara da uygulanır — ancak toplu sözleşme ikramiyesi yalnızca yetkili sendikanın üyelerine ödenir. Bu örgütlenmenin somut bireysel farkıdır.

6. 6.Meryem, yeni çalışmaya başladığı devlet kurumunda örgütlenmeye karar verdi. İşyerinde hiç sendika temsilcisi yok, üye sayısı da çok az. Hangi adımı önce atmalıdır?

   • AHemen bir tanıtım toplantısı düzenlemeli
   • BSendikaya şikâyet mektubu yazmalı
   • CMevcut durumu belirleyip güvendiği 2-3 kişiyle birebir konuşmalı
   • Dİşveren onayı alarak örgütlenme izni istemelidir
   CEVABI GÖSTER →

   CMevcut durumu belirleyip güvendiği 2-3 kişiyle birebir konuşmalı

   Örgütlenme büyük toplantıyla değil, güvenilir küçük bir çekirdekle başlar. Mevcut durumu anlamak ve birebir iletişim kurmak, ilk adımın temelidir. İşveren onayı aranmaz — sendika hakkı anayasaldır.

7. 7.Kültür Emek-Sen'in hizmet kolu bölümünde 3.800 üyesi var. Rakip sendikanın aynı koldaki üye sayısı 4.200. Toplu sözleşme görüşmeleri yaklaşıyor. Bu tabloda örgütlenme faaliyetinin önceliği ne olmalıdır?

   • AMevcut üyelerin haklarını savunmak yeterlidir — masa yetkisi sonuçta gelir
   • BÜye sayısını artırmak kritik; yetki sınırı aşılmazsa masa hakkı kaybedilir
   • CRakip sendika zaten daha güçlü, örgütlenme anlamsız
   • DToplu sözleşme her sendikaya otomatik temsil hakkı verir
   CEVABI GÖSTER →

   BÜye sayısını artırmak kritik; yetki sınırı aşılmazsa masa hakkı kaybedilir

   Md.29 gereği, yetkili sendika en fazla üyeye sahip olandır. 400 üyelik fark görüşme öncesinde kapanmazsa, Kültür Emek-Sen kendi hizmet kolunda temsil yetkisini kaybeder. Bu durumda örgütlenme doğrudan masa gücüne bağlıdır.

8. 8.Bir kamu kurumunda sendika üye sayısı son iki yılda değişmemiş. Yönetim baskı uygulamıyor, bilgisizlik de görünmüyor. İşçiler "ne fark eder" diyor. Bu tabloda örgütlenme hangi stratejiyle ele alınmalıdır?

   • AAnayasal haklardan söz eden broşür dağıtmak
   • BToplu sosyal medya kampanyası başlatmak
   • CSendikanın gücünü artık gösteremediğini kabul edip beklemek
   • DSomut kazanım örneklerini paylaşmak ve kişisel hikayeye dayalı sohbet başlatmak
   CEVABI GÖSTER →

   DSomut kazanım örneklerini paylaşmak ve kişisel hikayeye dayalı sohbet başlatmak

   "Ne fark eder" itirazı bilgisizlik değil, somut fayda görmemişlik belirtisidir. Cevabı da soyut hak anlatısı değil, gerçek kazanım örnekleridir: ikramiye farkı, hukuki destek, itiraz sonucu. Örgütlenme kişisel güven ilişkisi üzerine kurulur — kitle iletişimi değil, birebir sohbet.

9. 9.Örgütlenmeye başlarken ilk adım nedir?

   • ABroşür dağıtmak
   • BMevcut durumu saymak — işyerinde kaç kişi var, kaçı üye, kaçı potansiyel üye
   • CSendika genel merkezine haber vermek
   • DYöneticiyle görüşmek
   CEVABI GÖSTER →

   BMevcut durumu saymak — işyerinde kaç kişi var, kaçı üye, kaçı potansiyel üye

   İlk adım mevcut durumu saymaktır: işyerinde kaç kişi var, kaçı üye, kaçı potansiyel üye. Bu sayım, sonraki adımların temelini oluşturur.

10. 10.Örgütlenmenin omurgası kim olarak tanımlanır?

    • ASendika genel merkezi
    • Bİşyeri temsilcisi
    • CKurum idari kurulu
    • DÇalışma Bakanlığı
    CEVABI GÖSTER →

    Bİşyeri temsilcisi

    Örgütlenmenin omurgası işyeri temsilcisidir — 4688 Md.23 uyarınca her işyerinde üye sayısına göre seçilir ve sendika ile üye arasındaki köprüdür.

    Dayanak: 4688 Md.23

11. 11."Somut olay kullan" adımı neden önerilir?

    • ASoyut hak anlatısından daha ikna edici olduğu için — kişinin "bu benim de başıma gelebilir" hissetmesini sağlar
    • BKanunda zorunlu tutulduğu için
    • CSendika tüzüğü gerektirdiği için
    • DYalnızca kültür kurumlarında geçerli olduğu için
    CEVABI GÖSTER →

    ASoyut hak anlatısından daha ikna edici olduğu için — kişinin "bu benim de başıma gelebilir" hissetmesini sağlar

    Soyut haklar anlatıp durmak yerine somut olay kullanmak — "hatırlıyor musun geçen ay X'e ne olmuştu?" — gerçek örgütlenme anlatısıdır; kişinin kendi durumuyla bağ kurmasını sağlar.

12. 12.Bir örgütlenme çalışanı, işyerinde üye olmama sebebinin bilgisizlik mi korku mu ilgisizlik mi olduğunu ayırt etmeden herkese aynı standart broşürü dağıtıyor. Bu yaklaşımın eksiği nedir?

    • AHiçbir eksiği yok, standart iletişim yeterlidir
    • BHer engelin farklı bir cevabı vardır — engeli tanımlamadan yapılan iletişim etkisiz kalır
    • CBroşür dağıtmak yasaktır
    • DYalnızca sözlü iletişim etkilidir
    CEVABI GÖSTER →

    BHer engelin farklı bir cevabı vardır — engeli tanımlamadan yapılan iletişim etkisiz kalır

    Üye olmama sebebi bilgisizlik mi, korku mu, ilgisizlik mi — her engelin farklı bir cevabı vardır. Engeli tanımlamadan yapılan genel iletişim etkisiz kalır.

13. 13.Örgütlenme sürecinde "tek tek konuşmak" neden broşür dağıtmaktan farklı ve önemlidir?

    • ABroşür daha etkilidir
    • BÖrgütlenme sosyal bir süreçtir; aynı koşulları paylaşan insanlar birbirini ikna eder
    • CTek tek konuşmak yasal zorunluluktur
    • DBroşür dağıtmak yasaktır
    CEVABI GÖSTER →

    BÖrgütlenme sosyal bir süreçtir; aynı koşulları paylaşan insanlar birbirini ikna eder

    Örgütlenme sosyal bir süreçtir — broşür dağıtmak değil, sohbet etmektir. Aynı koşulları paylaşan insanlar birbirini ikna eder.

14. 14.Kültür kurumunda bir örgütlenme çalışması için önerilen somut olay şablonunun temel unsuru nedir?

    • AYalnızca yasal madde numaralarını sıralamak
    • B"Sözleşmesi yenilenmedi, ama sendika toplantısına katılıyordu — sendikalı olsaydı Md.18 devreye girebilirdi" gibi kronolojik bağ kuran, kişiselleştirilebilir bir anlatı
    • CSendikanın genel tanıtım broşürü
    • DToplu sözleşme metninin tamamı
    CEVABI GÖSTER →

    B"Sözleşmesi yenilenmedi, ama sendika toplantısına katılıyordu — sendikalı olsaydı Md.18 devreye girebilirdi" gibi kronolojik bağ kuran, kişiselleştirilebilir bir anlatı

    Kültür kurumlarında somut olay şablonu: "Sözleşmesi yenilenmedi. Sanat Kurulu 'yeterli başarı gösterilemedi' dedi. Ama o son üç aydır sendika toplantısına katılıyordu. Sendikalı olsaydı Madde 18 devreye girebilirdi." Bu anlatı "bu benim de başıma gelebilir" hissini doğrudan verir.

    Dayanak: 4688 Md.18

15. 15.Baskı, dedikodu ve kolektif korkunun yoğun olduğu bir işyerinde örgütlenme stratejisi neden farklılaşır?

    • AFarklılaşmaz, aynı yöntem her yerde işler
    • BKorku ortamında toplu/açık yaklaşımlar risk oluşturabilir; birebir güven ilişkisi kurmak daha kritik hale gelir
    • CBöyle işyerlerinde örgütlenme imkânsızdır
    • DYalnızca yönetimle görüşerek çözülür
    CEVABI GÖSTER →

    BKorku ortamında toplu/açık yaklaşımlar risk oluşturabilir; birebir güven ilişkisi kurmak daha kritik hale gelir

    Yöneticilerin baskı kurduğu, dedikodunun yayıldığı, kolektif korkunun oluştuğu işyerlerinde toplu/açık yaklaşımlar risk taşıyabilir — birebir güven ilişkisi kurmak daha da kritik hale gelir.

16. 16."Sendika, üye sayısıyla ölçülür. Üye sayısı, örgütlenme çabasıyla oluşur. Örgütlenme çabası, birinin başlamasıyla başlar." zincirinin pratik anlamı nedir?

    • AÖrgütlenme yalnızca sendika genel merkezinin işidir
    • BSendikanın gücü tek bir kişinin harekete geçmesiyle başlayan kolektif bir süreçle inşa edilir — bireysel girişim sonuçta toplu güce dönüşür
    • CÜye sayısı örgütlenme çabasından bağımsızdır
    • DZincir yalnızca büyük kurumlar için geçerlidir
    CEVABI GÖSTER →

    BSendikanın gücü tek bir kişinin harekete geçmesiyle başlayan kolektif bir süreçle inşa edilir — bireysel girişim sonuçta toplu güce dönüşür

    Bu zincir, sendikanın gücünün soyut değil, bireysel girişimle başlayan somut bir süreç olduğunu gösterir — o "biri" herkes olabilir.