Üyelikten Çıkma ve Çıkarılma
Çekilme prosedürü (3 nüsha, 30 gün), otomatik sona erme halleri, çıkarılmaya itiraz ve 15 günlük dava hakkı.
Sınav Sorusu
Tahmini Süre
DERS
AÇILIŞ
Sendikadan ayrılmak istiyorsun. Bunu doğrudan sendikaya mı, yoksa kurumuna mı bildirmen gerektiğini biliyor musun?
Çekilmek de, çıkarılmak da hukuki bir süreç. 4688 Md.16 her adımı tanımlıyor — bu bölüm o adımları gösteriyor.
BÖLÜM 1 — İKİ YOL VAR
Üyelik iki şekilde sona erer: çekilme (sen karar verirsin) ve çıkarılma (sendika karar verir).
İkisi farklı süreçler, farklı itiraz yolları.
BÖLÜM 2 — ÜYELİKTEN ÇEKİLME NASIL YAPILIR?
Çekilme bildirimi 3 nüsha doldurulur ve imzalanır
↓
Kurumuna (işverenine) teslim edilir
↓
Kurum kayıt numarası + tarih vererek bir sureti derhal sana geri verir
↓
Kurum 15 gün içinde sendikaya bir örnek gönderir
↓
Çekilme, teslim tarihinden 30 gün sonra geçerli olur
Dikkat: Bildirim sendikaya değil, kurumuna verilir.
BÖLÜM 3 — 30 GÜNLÜK SÜRE NEDEN VAR?
Bu süre hem seni hem sendikayı korur: kararını gözden geçirebilirsin, sendika kayıtlarını düzenleyebilir, aidat kesintisi 30. günden itibaren durur.
Bu 30 gün içinde başka bir sendikaya üye olursan, yeni üyeliğin de 30. günün bitiminde başlar — anında değil. Aynı anda iki sendikaya üye olunamaz.
BÖLÜM 4 — OTOMATİK SONA ERME HALLERİ
Çekilme bildirmesen bile üyeliğin kendiliğinden sona erer:
- —Kamu görevinden ayrılırsan (istifa, ihraç, emeklilik vb.)
- —Farklı bir hizmet koluna giren kuruma atanırsan
İstisna: Emekliye ayrılanlar, sendika organlarındaki görevlerini seçildikleri dönemin sonuna kadar sürdürebilir.
BÖLÜM 5 — ÇIKARILMA NEDİR?
Çıkarma kararı yalnızca sendika merkez genel kurulu tarafından alınabilir — yönetim kurulu ya da temsilci tek başına bu kararı veremez.
Karar sana ve işverene yazıyla bildirilir.
BÖLÜM 6 — ÇIKARILMAYA İTİRAZ
Süre: Bildirimden itibaren 15 gün. Yer: Görevli iş mahkemesi. Sonuç: Mahkeme 2 ay içinde kesin karar verir.
Kritik kural: Üyeliğin, çıkarılma kararı kesinleşinceye kadar devam eder. Mahkeme süreci boyunca hâlâ üyesin.
BÖLÜM 7 — SIK YAPILAN HATALAR
Üç yaygın hata:
- —Dilekçeyi doğrudan sendikaya vermek — yanlış, kurumuna verilmeli
- —"Bir nüsha yeter" demek — yanlış, 3 nüsha zorunlu
- —Suret almadan ayrılmak — hata, kayıt numaralı ve tarihli sureti al ve sakla
KAPANIŞ
Çekilme de çıkarılma da usule bağlı — hiçbiri anlık ya da keyfi değil.
Bildirimi doğru yere ver, süreyi bil, sureti sakla. Ayrılmak da, bir sendikaya bağlı kalmak kadar hak temelli bir süreç.
KENDİNİ SINA — 14 SORU
Bu modülün soru bankasının tamamı. Önce kendiniz cevaplayın, sonra gerekçesini açın — her cevabın yasal dayanağı yazılı.
1.Sendikadan çıkmak isteyen kamu görevlisi, bildirimi sendikaya değil kurumuna vermek zorundadır. Bu düzenlemenin pratik amacı nedir?
- ASendikanın üyeyi ikna edip çekilmeden vazgeçirmesine fırsat tanımak
- BKurumun çalışanların sendika üyeliğini denetlemesini sağlamak
- CKamu işvereninin 15 Mayıs üye tespiti için güncel listeyi tutmasını sağlamak
- Dİşverenin çekilmeyi onaylama yetkisini kullanabilmesi için
CEVABI GÖSTER →
CKamu işvereninin 15 Mayıs üye tespiti için güncel listeyi tutmasını sağlamak
4688 Md.16 + Md.30 birlikte okunduğunda: toplu sözleşme yetki tespiti için Çalışma Bakanlığı her yıl 15 Mayıs itibarıyla aidat kesintilerini esas alır. İşverenin güncel üye listesini tutabilmesi için çıkışların da kuruma bildirilmesi gerekir. Çekilme 15 gün içinde sendikaya iletilir — bu süreç sendika değil kamu işvereni üzerinden yürür.
2.Üyelikten çekilme bildirimi nereye teslim edilmelidir?
- ADoğrudan sendika merkezine
- BÇalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'na
- CKurumuna (kamu işverenine)
- DValiliğe
CEVABI GÖSTER →
CKurumuna (kamu işverenine)
4688 Md.16: "...çekilmek isteyen kamu görevlisi tarafından... kurumuna verilmesi ile gerçekleşir." Bildirim sendikaya değil, çalışılan kuruma verilir. Kurum işvereni 15 gün içinde sendikaya iletir.
3.Üyelikten çekilme, kamu işverenine başvuru tarihinden kaç gün sonra geçerli olur?
- A7 gün
- B15 gün
- C30 gün
- D60 gün
CEVABI GÖSTER →
C30 gün
4688 Md.16: "Çekilme, kamu işverenine başvurma tarihinden başlayarak otuz gün sonra geçerli olur." Bu süre içinde başka bir sendikaya üye olunması halinde yeni üyelik de aynı 30. günün bitiminde kazanılır.
4.Sendikadan çıkarılma kararını almaya yetkili olan organ hangisidir?
- ASendika yönetim kurulu
- Bİşyeri temsilcisi
- CKurum idari kurulu
- DSendika merkez genel kurulu
CEVABI GÖSTER →
DSendika merkez genel kurulu
4688 Md.16: "Üyenin sendikadan çıkarılma kararı sendika merkez genel kurulunca alınır." Bu yetki devredilemez; yönetim kurulu veya temsilci tek başına çıkarma kararı alamaz.
5.Sendikadan çıkarılma kararına itiraz için tanınan süre ve başvuru yeri hangisidir?
- A30 gün içinde idare mahkemesi
- B7 gün içinde iş mahkemesi
- C15 gün içinde iş mahkemesi
- D1 ay içinde Danıştay
CEVABI GÖSTER →
C15 gün içinde iş mahkemesi
4688 Md.16: "Çıkarma kararına karşı üye, bildirim tarihinden itibaren onbeş gün içinde görevli iş mahkemesine itiraz edebilir. Mahkeme iki ay içinde kesin karar verir." Üyelik, çıkarılma kararı kesinleşinceye kadar devam eder.
6.Aşağıdaki hangi durumda 4688 Md.16 uyarınca sendika üyeliği otomatik olarak sona erer?
- ASendika aidatını 3 ay ödememek
- BEmekli olmak
- CYönetim kurulu kararıyla ihraç edilmek
- DFarklı bir hizmet koluna giren kuruma atanmak
CEVABI GÖSTER →
DFarklı bir hizmet koluna giren kuruma atanmak
4688 Md.16: "...farklı bir hizmet koluna giren kuruma atananlardan sendika üyesi olanların üyelikleri sona erer." Bu otomatik bir sona ermedir; herhangi bir bildirim gerekmez. Emekli olma ise üyeliği değil, sendika organlarındaki görevi etkiler — emeklilerin organlarındaki görevi seçildikleri dönemin sonuna kadar devam eder.
7.Çekilme bildirimi kaç nüsha doldurulmalıdır?
- A1 nüsha
- B2 nüsha
- C3 nüsha
- D4 nüsha
CEVABI GÖSTER →
C3 nüsha
Çekilme bildirimi 3 nüsha doldurulur ve imzalanır; kurumuna teslim edilir.
Dayanak: 4688 Md.16
8.30 günlük bekleme süresi içinde başka bir sendikaya üye olunursa ne olur?
- AYeni üyelik anında başlar
- BYeni üyelik, 30 günlük sürenin bitiminde başlar
- CYeni üyelik geçersiz sayılır
- DHer iki sendikaya birden üye olunur
CEVABI GÖSTER →
BYeni üyelik, 30 günlük sürenin bitiminde başlar
Bu 30 gün içinde başka bir sendikaya üye olunursa, yeni üyelik de aynı 30. günün bitiminde başlar — anında değil. Aynı anda iki sendikaya üye olunamaz.
Dayanak: 4688 Md.16
9.Emekliye ayrılan bir sendika üyesinin sendika organlarındaki görevi ne olur?
- AEmeklilikle birlikte anında sona erer
- BSeçildiği dönemin sonuna kadar sürdürülebilir
- COtomatik olarak yeni bir döneme uzar
- DYalnızca genel kurul kararıyla sürdürülebilir
CEVABI GÖSTER →
BSeçildiği dönemin sonuna kadar sürdürülebilir
Emekliye ayrılanlar, sendika organlarındaki görevlerini seçildikleri dönemin sonuna kadar sürdürebilir.
Dayanak: 4688 Md.16
10.Bir kamu görevlisi çekilme bildirimini doğrudan sendika genel merkezine posta ile gönderdi, kurumuna hiç vermedi. Bu usul doğru mu?
- AEvet, sendikaya bildirim yeterlidir
- BHayır — bildirim kurumuna (işverene) verilmelidir, sendikaya değil
- CEvet, ama ayrıca kuruma da bilgi verilmesi tavsiye edilir
- DHayır, çekilme bildirimi hiçbir kuruma verilmez, doğrudan sisteme girilir
CEVABI GÖSTER →
BHayır — bildirim kurumuna (işverene) verilmelidir, sendikaya değil
Çekilme bildirimi doğrudan sendikaya değil, kamu görevlisinin kurumuna (işverenine) verilir. Kurum bildirimi 15 gün içinde sendikaya iletir.
Dayanak: 4688 Md.16
11.Sendikadan çıkarılan bir üye, karara itiraz etmeden 15 günlük süreyi kaçırdı. Bu durumda üyelik durumu ne olur?
- AÜyelik zaten kesinleşmiş çıkarılma kararıyla sona ermiştir
- BÜyelik süresiz devam eder
- CÜye otomatik olarak yeniden üye kabul edilir
- DKurum işvereni üyeliği yeniden başlatabilir
CEVABI GÖSTER →
AÜyelik zaten kesinleşmiş çıkarılma kararıyla sona ermiştir
Üyelik, çıkarılma kararı kesinleşinceye kadar devam eder. 15 günlük itiraz süresi kaçırıldığında karar kesinleşir ve üyelik sona erer.
Dayanak: 4688 Md.16
12.Çekilme bildiriminin suretinde hangi bilgiler bulunmalıdır?
- AYalnızca imza
- BKayıt numarası ve tarih
- CSendika yönetim kurulu onayı
- DHiçbir bilgi gerekmez
CEVABI GÖSTER →
BKayıt numarası ve tarih
Kurum, kayıt numarası ve tarih vererek bir sureti derhal üyeye geri verir — bu, 30 günlük sürenin başlangıcını kanıtlayan belgedir.
Dayanak: 4688 Md.16
13.Üyelikten çekilme ile sendikadan çıkarılma arasındaki temel fark nedir?
- Aİkisi de aynı süreçtir
- BÇekilmede karar üyeye, çıkarılmada karar sendika merkez genel kuruluna aittir
- CÇekilme yalnızca emeklilikte mümkündür
- DÇıkarılma yalnızca disiplin suçlarında uygulanır
CEVABI GÖSTER →
BÇekilmede karar üyeye, çıkarılmada karar sendika merkez genel kuruluna aittir
Üyelik iki şekilde sona erer: çekilme (sen karar verirsin) ve çıkarılma (sendika merkez genel kurulu karar verir). İkisi farklı süreçler, farklı itiraz yolları taşır.
Dayanak: 4688 Md.16
14.Bir üye, sendikadan çekilme bildirimini kurumuna 10 Ocak'ta verdi. Aynı gün başka bir sendikaya da başvurdu. Yeni sendikanın üyeliği ne zaman başlar?
- A10 Ocak'ta, aynı gün
- B9 Şubat'ta (10 Ocak'tan 30 gün sonra)
- C25 Ocak'ta (15 gün sonra)
- DYeni başvuru geçersizdir, tekrar başvurması gerekir
CEVABI GÖSTER →
B9 Şubat'ta (10 Ocak'tan 30 gün sonra)
Çekilme, kuruma başvurma tarihinden itibaren 30 gün sonra geçerli olur. Bu süre içinde başka bir sendikaya üye olunması hâlinde yeni üyelik de aynı 30. günün bitiminde başlar.
Dayanak: 4688 Md.16