Genel İdare İş Kolu — Ofis Memurunun Sendikal Dünyası
Bakanlık ve kurum büro personeli. Kol 1 kapsamı, sendika seçimi, üyelik güvencesi ve masa gücü.
Sınav Sorusu
Tahmini Süre
DERS
Bölüm 1 — Giriş
Bakanlıkta, sosyal güvenlik kurumunda ya da vergi dairesinde büro işleriyle uğraşıyorsan, hangi hizmet kolunda olduğunu ve o koldaki sendikal sistemi bilmen gerekiyor.
Bu bölümün sonunda genel idare iş kolundaki sendikal sistemi eksiksiz anlayacaksın.
Bölüm 2 — Genel İdare İş Kolu Nedir?
4688 Md.5, Türkiye'deki 11 hizmet kolunu listeler. Birincisi: "Büro, bankacılık ve sigortacılık hizmetleri."
Bu kolun kapsamı:
- —Bakanlık ve merkezi kamu kurumu büro personeli
- —Kamu bankası çalışanları (memur statüsünde olanlar)
- —Sosyal güvenlik kurumu personeli
- —Hazine ve vergi dairesi çalışanları
Genel idare kadrosundaki çoğu memur bu koldadır.
Bölüm 3 — Bu Koldaki Sendikalar
Büro Emekçileri Sendikası (BES, KESK bünyesi), Memur-Sen bünyesindeki büro sendikası ve Türkiye Kamu-Sen bünyesindeki büro sendikası bu kolda faaliyet gösterir.
Hangisine üye olacağını sen seçersin — Md.14 gereği üyelik serbesttir. Kurumundaki temsilcinin hangi sendikadan olduğu, üyelik kararında pratik bir başlangıç noktası olabilir.
Bölüm 4 — Üyelik ve Güvence
Üye olmak üç adım: 1. 3 nüsha form doldur, imzala 2. Kurumuna teslim et 3. Kurum 15 gün içinde sendikaya iletir — üyelik başlar
Güvencen (Md.18): Sendikalı olduğun için farklı birime geçirilip yıldırılamazsın, sebepsiz başka ile tayin edilemezsin, sicilini etkileyecek baskı yapılamaz. Güvenceyi ihlal eden işleme karşı idare mahkemesi yolu açık.
Bölüm 5 — Toplu Sözleşmede Genel İdare Kolu
Bu kolda masada görüşülen başlıklar: temsil tazminatı ve ek gösterge, fazla mesai ve özel hizmet tazminatları, döner sermaye ek ödemeleri (varsa), sosyal yardım kalemleri.
Toplu sözleşmeden tüm kol çalışanları faydalanır — sendikalı olsun olmasın. Ama masaya oturma yetkisi, kolda en fazla üyeye sahip sendikaya ait.
Bölüm 6 — İşyeri Temsilcisi
Büyük bakanlıklar birden fazla binayla çalışır. Md.23 uyarınca her işyerinde üye sayısına göre temsilci belirlenir: 200 üyeye kadar 1, 201-600 arası 2 temsilci.
Temsilciyi bulmak için kurumundaki sendika şubesine ya da sendikanın genel merkezi web sitesine bakabilirsin.
Kapanış
Genel idare kolundaki haklarını artık biliyorsun: sendika seçimi, üyelik süreci, güvence, toplu sözleşmeden faydalanma.
Masada ses olmak istiyorsan, önce üye ol — sonra kurumundaki temsilciyi bul.
KENDİNİ SINA — 13 SORU
Bu modülün soru bankasının tamamı. Önce kendiniz cevaplayın, sonra gerekçesini açın — her cevabın yasal dayanağı yazılı.
1.Bakanlık bürosunda memur olarak çalışan bir kamu görevlisi 4688'e göre hangi hizmet kolundadır?
- AKol 2: Eğitim, öğretim ve bilim
- BKol 4: Yerel yönetim
- CKol 1: Büro, bankacılık ve sigortacılık hizmetleri
- DKol 3: Sağlık ve sosyal hizmetler
CEVABI GÖSTER →
CKol 1: Büro, bankacılık ve sigortacılık hizmetleri
4688 Md.5, büro bankacılık ve sigortacılık hizmetlerini 1. hizmet kolu olarak tanımlar. Merkezi kamu yönetimi büro personeli, sosyal güvenlik ve vergi kurumu çalışanları bu kol kapsamına girer.
2.Aşağıdakilerden hangisi 4688 Md.18 kapsamında üyelik güvencesinin ihlali sayılır?
- AÜyeye prim verilmemesi
- BÜyenin tayin istemesinin reddedilmesi
- CÜye olması nedeniyle çalışana farklı işlem yapılması
- DÜyenin sicil notunun düşük gelmesi
CEVABI GÖSTER →
CÜye olması nedeniyle çalışana farklı işlem yapılması
4688 Md.18: Kamu işvereni, çalışanın sendika üyeliği nedeniyle farklı işlem yapamaz, sebepsiz tayin edemez ve ayrımcılık yapamaz. Bu güvenceyi ihlal eden işlemler idare mahkemesinde iptal edilebilir.
3.Toplu sözleşmeden kimler faydalanır?
- AYalnızca sendika üyeleri
- BYalnızca toplu sözleşmeyi imzalayan sendikanın üyeleri
- CO hizmet kolundaki tüm kamu görevlileri
- DYalnızca oy kullananlar
CEVABI GÖSTER →
CO hizmet kolundaki tüm kamu görevlileri
Toplu sözleşme, ilgili hizmet kolundaki tüm kamu görevlilerine uygulanır; sendikalı olma koşulu aranmaz. Ancak masaya oturan sendikanın pazarlık gücü üye sayısıyla belirlenir.
4.4688 Md.14'e göre hangi ifade doğrudur?
- ASendikaya üye olmak amir onayına bağlıdır
- BAynı anda birden fazla sendikaya üye olunabilir
- CSendikaya üyelik kurumun iznine tabidir
- DSendikalara üye olmak serbesttir
CEVABI GÖSTER →
DSendikalara üye olmak serbesttir
4688 Md.14: "Kamu görevlileri, bu Kanun hükümlerine göre serbestçe sendikaya üye olabilir." Sendikaya üyelik herhangi bir idari onay şartına bağlı değildir. Aynı anda birden fazla sendikaya üye olunamaz.
5.4688 Md.23'e göre 350 çalışanı olan bir kurumda kaç işyeri sendika temsilcisi bulunur?
- A1
- B2
- C3
- D4
CEVABI GÖSTER →
B2
4688 Md.23: 200'e kadar üye için 1, 201-600 arası üye için 2 işyeri temsilcisi seçilir. 350 çalışan 201-600 aralığında olduğundan 2 temsilci belirlenir.
6.Genel idare kolunda faaliyet gösteren sendikalara örnek hangisidir?
- ASES, Sağlık-Sen
- BBES, Memur-Sen bünyesindeki büro sendikası, Türkiye Kamu-Sen bünyesindeki büro sendikası
- CEğitim-Sen, Eğitim Bir-Sen
- DTüm Bel-Sen, Bem-Bir-Sen
CEVABI GÖSTER →
BBES, Memur-Sen bünyesindeki büro sendikası, Türkiye Kamu-Sen bünyesindeki büro sendikası
Büro Emekçileri Sendikası (BES, KESK bünyesi), Memur-Sen bünyesindeki büro sendikası ve Türkiye Kamu-Sen bünyesindeki büro sendikası genel idare (1. hizmet kolu) kolunda faaliyet gösterir.
7.Genel idare kolunda üye olma süreci kaç adımdan oluşur ve ilk adım nedir?
- A2 adım; kurumdan onay almak
- B3 adım; üyelik formunu 3 nüsha doldurup imzalamak
- C5 adım; sendika genel kuruluna başvurmak
- DTek adım; sözlü beyan yeterlidir
CEVABI GÖSTER →
B3 adım; üyelik formunu 3 nüsha doldurup imzalamak
Üye olmak üç adımdan oluşur: 3 nüsha form doldur ve imzala, kurumuna teslim et, kurum 15 gün içinde sendikaya iletir — üyelik başlar.
Dayanak: 4688 Md.14
8.Genel idare kolunda toplu sözleşme masasında görüşülen başlıklar arasında hangisi YER ALMAZ?
- ATemsil tazminatı ve ek gösterge
- BFazla mesai ve özel hizmet tazminatları
- CNöbet ücretleri ve yıpranma payı
- DDöner sermaye ek ödemeleri (varsa)
CEVABI GÖSTER →
CNöbet ücretleri ve yıpranma payı
Nöbet ücretleri ve yıpranma payı sağlık kolunun (3. kol) özgün taleplerindendir. Genel idare kolunda masada görüşülenler temsil tazminatı, ek gösterge, fazla mesai, özel hizmet tazminatları ve döner sermaye ek ödemeleridir.
9.Bir bakanlığın toplam 450 çalışanı var. Md.23 uyarınca bu kurumda kaç işyeri sendika temsilcisi bulunur?
- A1
- B2
- C3
- D4
CEVABI GÖSTER →
B2
4688 Md.23: 201-600 üye aralığında 2 işyeri temsilcisi seçilir. 450 çalışan bu aralıkta olduğundan 2 temsilci belirlenir.
Dayanak: 4688 Md.23
10.Md.18 güvencesini ihlal eden bir işleme karşı hangi yol açıktır?
- AYalnızca sendika genel kuruluna şikâyet
- Bİdare mahkemesinde iptal davası
- CYalnızca Kamu Denetçisi'ne başvuru
- DHiçbir hukuki yol yoktur
CEVABI GÖSTER →
Bİdare mahkemesinde iptal davası
Md.18 güvencesini ihlal eden işlemler idare mahkemesinde iptal davasına konu edilebilir.
Dayanak: 4688 Md.18
11.Genel idare kolunda çalışan bir memur, sendikaya üye olduktan sonra sebepsiz yere başka bir birime kaydırıldı ve sicil notu düşürüldü. Hangi madde bu durumu değerlendirir?
- AYalnızca Md.14
- BMd.18 — sendika üyeliği nedeniyle farklı işlem ve ayrımcılık yasağı
- CYalnızca Md.23
- DMd.5 hizmet kolu listesi
CEVABI GÖSTER →
BMd.18 — sendika üyeliği nedeniyle farklı işlem ve ayrımcılık yasağı
Kamu işvereni, çalışanın sendika üyeliği nedeniyle farklı işlem yapamaz, sebepsiz tayin edemez ve ayrımcılık yapamaz — bu durum Md.18 kapsamında değerlendirilir.
Dayanak: 4688 Md.18
12.Toplu sözleşmeden faydalanma açısından genel idare kolunda sendikasız çalışanların durumu nedir?
- AToplu sözleşme kapsamı dışındadırlar
- BToplu sözleşmeden faydalanırlar ama toplu sözleşme ikramiyesi hariç
- CHiçbir hakları yoktur
- DYalnızca yarı oranda faydalanırlar
CEVABI GÖSTER →
BToplu sözleşmeden faydalanırlar ama toplu sözleşme ikramiyesi hariç
Toplu sözleşme, ilgili hizmet kolundaki tüm kamu görevlilerine uygulanır; sendikalı olma koşulu aranmaz. Ancak toplu sözleşme ikramiyesi yalnızca sendika üyelerine ödenir (Md.28/2 istisnası).
Dayanak: 4688 Md.28/2
13.Bir sosyal güvenlik kurumu çalışanı, hangi hizmet kolunun sendikasına üye olabilir?
- AKol 3 Sağlık ve Sosyal Hizmetler
- BKol 1 Büro, Bankacılık ve Sigortacılık
- CKol 4 Yerel Yönetim
- DKol 2 Eğitim, Öğretim ve Bilim
CEVABI GÖSTER →
BKol 1 Büro, Bankacılık ve Sigortacılık
Sosyal güvenlik kurumu personeli Büro, Bankacılık ve Sigortacılık (1. hizmet kolu) kapsamındadır.
Dayanak: 4688 Md.5