4688 + Kültür Mevzuatı

DERS

Bu modülün soru bankasının tamamı. Önce kendiniz cevaplayın, sonra gerekçesini açın — her cevabın yasal dayanağı yazılı.

1. 1.Devlet Tiyatroları'nda çalışan başrejisör 4688'in hangi hizmet kolu kapsamındadır?

   • AKol 2 — Eğitim, öğretim ve bilim hizmetleri
   • BKol 5 — Basın, yayın ve iletişim hizmetleri
   • CKol 6 — Kültür ve sanat hizmetleri
   • DKol 10 — Diyanet ve vakıf hizmetleri
   CEVABI GÖSTER →

   CKol 6 — Kültür ve sanat hizmetleri

   4688 Md.5: 6. hizmet kolu "Kültür ve sanat hizmetleri". Devlet tiyatrosu sanatçıları, opera solistleri, müze uzmanları, kütüphaneciler bu kola dahildir. Kol numarası sık karıştırılır — kültür kol 6'dır, kol 10 değil.

2. 2.5441 Md.5/A kapsamındaki "Sanatkar Memur" statüsü, derece yükselmesini neye göre belirler?

   • AHizmet yılı ve kıdeme göre
   • BMüdür onayına göre
   • CSanat ve Yönetim Kurulu kararıyla, ehliyet ve başarıya göre
   • DMaliye Bakanlığı katsayı cetvellerine göre
   CEVABI GÖSTER →

   CSanat ve Yönetim Kurulu kararıyla, ehliyet ve başarıya göre

   5441 Md.8: Sanat ve Yönetim Kurulu, bareme veya kıdeme bakılmaksızın, sözleşme yenilenmesinde personelin gösterdiği ehliyet ve başarıya göre derece belirler. Bu yapı, normal devlet memurundan temelden farklıdır — ve sendika açısından kritik bir risk noktasıdır.

3. 3.4688 Md.18 ve 5441 Md.8'in kesişiminde hangi hukuki risk doğar?

   • ASanatkar Memur, toplu sözleşmeden yararlanamaz
   • BSanat Kurulu kararları idare mahkemesinde incelenemez
   • CSözleşme yenilenmeme kararının ardında sendikal faaliyet yatıyorsa, "artistik karar" ifadesi 4688 Md.18 güvencesini otomatik olarak devre dışı bırakır
   • DSözleşme yenilenmeme kararının gerekçesi "ehliyet ve başarı" olarak sunulsa da, kararın sendikal faaliyet nedeniyle alındığı iddia edilebilir ve Md.18 kapsamında idare mahkemesine başvurulabilir
   CEVABI GÖSTER →

   DSözleşme yenilenmeme kararının gerekçesi "ehliyet ve başarı" olarak sunulsa da, kararın sendikal faaliyet nedeniyle alındığı iddia edilebilir ve Md.18 kapsamında idare mahkemesine başvurulabilir

   4688 Md.18 güvencesi, 5441 Md.8 Sanat Kurulu takdir yetkisini tamamen ortadan kaldırmaz — ama kararın sendikal baskıyla alındığı iddiasını yargıya taşımayı mümkün kılar. "Artistik karar" perdesi otomatik bir kalkan değildir. C şıkkı yaygın bir yanılgıdır; A ve B hukuki temelden yoksundur.

4. 4.Kurum idari kurulu (4688 Md.22) ile DT Yönergesi Md.9 kurullarının ilişkisi nedir?

   • ADT Yönergesi kurulları, 4688 Md.22'yi geçersiz kılar — kurum idari kurulu DTGM'de uygulanmaz
   • Bİki mekanizma birbirinden bağımsızdır; sendika temsilcisi yalnızca 4688 Md.22 kuruluna katılabilir, yönerge kurullarına katılamaz
   • C4688 Md.22 kurum idari kurulu, DT Yönergesi kapsamındaki kurumsal yapıyla işlevsel örtüşme gösterir; temsilci bu kurullara katılarak sistematik sorunları kurumsal düzeye taşıyabilir
   • DKurum idari kurulu yalnızca ücret sorunlarını görüşür, disiplin ve çalışma koşulları gündemine alınamaz
   CEVABI GÖSTER →

   C4688 Md.22 kurum idari kurulu, DT Yönergesi kapsamındaki kurumsal yapıyla işlevsel örtüşme gösterir; temsilci bu kurullara katılarak sistematik sorunları kurumsal düzeye taşıyabilir

   4688 Md.22 genel bir mekanizma tanımlar — bu mekanizma kültür kurumlarında DT Yönergesi kurullarıyla çakışma gösterebilir. Temsilcinin etkin kullanabileceği yol, her iki çerçeveyi koordineli kullanmaktır. A şıkkı hukuki açıdan yanlış: 4688 üst norm olduğundan, yönerge onu geçersiz kılamaz.

5. 5.Devlet Tiyatrosu'nda işyeri temsilcisi olan Zeynep, provaya gelmeme gerekçesiyle disiplin soruşturması açılan bir üyenin durumunu değerlendiriyor. Üye, provaya gelmediği gün sendika toplantısındaydı. Zeynep en doğru adımı nasıl atar?

   • ABireysel dilekçe yazarak üyenin yerine provaya gelmediğini kabul etmeli ve mazeret bildirmeli
   • BDT Yönergesi'ndeki disiplin maddesine dayanarak itiraz etmeli; 4688 tamamen ayrı bir mesele
   • C4688 Md.23 izin hakkını ve Md.18 güvencesini birlikte değerlendirmeli: temsilci olarak sendika toplantısına katılım yasal izin kapsamında mı, yoksa mazeretsiz gıyap olarak mı nitelendiriliyor?
   • DSorun sanatsal bir karar olduğundan sendikanın müdahale yetkisi yoktur
   CEVABI GÖSTER →

   C4688 Md.23 izin hakkını ve Md.18 güvencesini birlikte değerlendirmeli: temsilci olarak sendika toplantısına katılım yasal izin kapsamında mı, yoksa mazeretsiz gıyap olarak mı nitelendiriliyor?

   4688 Md.23 temsilciye haftada 4 saat ücretli izin tanır; bu izin kapsamındaki toplantıya katılım mazeretsiz gıyap sayılamaz. Aynı zamanda Md.18, sendikal faaliyete katılım nedeniyle farklı işlem yapılmasını yasaklar. Zeynep her iki maddeyi birlikte ele almalı ve sendika hukuk birimiyle koordineli hareket etmelidir.

6. 6.DOB solistlerinden Ali, teknik kurulun bir sonraki sözleşmesini yenilemeyeceğini öğrendi. Gerekçe: "Gösterilen başarı yeterli bulunmadı." Ali, son 3 ayda sendika toplantılarına aktif katıldı ve işyeri temsilcisi olarak görev yapıyor. Hangi hukuki yolu izlemesi gerekir?

   • AYalnızca 1309 Md.9'a dayanarak itiraz etmeli; 4688 DOB'da uygulanmaz
   • BTeknik kurul kararı kesin olduğundan hukuki yol yoktur
   • C4688 Md.18 kapsamında sendikaya başvurmalı; sendika kararın alınma sürecinde temsilci dinlenip dinlenmediğini ve benzer durumdaki üyelere farklı muamele yapılıp yapılmadığını araştırmalı, gerekirse idare mahkemesine başvurulacak
   • DÖnce Çalışma Bakanlığı'na şikâyet açmalı, mahkeme süreci ancak bundan sonra başlayabilir
   CEVABI GÖSTER →

   C4688 Md.18 kapsamında sendikaya başvurmalı; sendika kararın alınma sürecinde temsilci dinlenip dinlenmediğini ve benzer durumdaki üyelere farklı muamele yapılıp yapılmadığını araştırmalı, gerekirse idare mahkemesine başvurulacak

   1309 DOB için uygulanır ama 4688'i dışlamaz — her ikisi birlikte geçerli. Teknik kurul kararları idare mahkemesinde sorgulanabilir. 4688 Md.18 ihlali iddiasıyla doğrudan idare mahkemesine başvurulabilir; Çalışma Bakanlığı şikâyeti zorunlu değildir. A şıkkı sık yapılan bir hata: 4688 evrensel olarak kültür çalışanlarına da uygulanır.

7. 7.Devlet Tiyatrosu'nda bir sanatkar, yurt içi turne kapsamında 10 gün görevlendirildi. Turnede fazla çalışma ücreti, konaklama farkı ve harcırah kesintisi yapıldı. Hangi değerlendirme doğrudur?

   • AYurt içi turne tamamen kurumun takdirine bırakılmıştır; fazla çalışma ücreti talep edilemez
   • B5441 Md.18 yalnızca yurt dışı turneyi düzenler; yurt içi turne için yasal güvence yoktur
   • CHarcırah yevmiyesinden kesinti yapılması 5441 kapsamındaki kurumsal uygulamaya aykırıdır; yurt içi turne fazla çalışma ücreti talebi ise 4688 Md.28 kapsamında toplu sözleşmede müzakere konusu olabilir
   • DSanatkarlar toplu sözleşmeden yararlansalar da turne tazminatı konusu tamamen kısmi sözleşmelere tabi tutulmuştur
   CEVABI GÖSTER →

   CHarcırah yevmiyesinden kesinti yapılması 5441 kapsamındaki kurumsal uygulamaya aykırıdır; yurt içi turne fazla çalışma ücreti talebi ise 4688 Md.28 kapsamında toplu sözleşmede müzakere konusu olabilir

   5441 Md.18 yurt dışı turneyi düzenler ve harcırah yevmiyesinden kesinti yapılamayacağını öngörür; bu norm yurt içi için de emsal oluşturur. Yurt içi turne tazminatının yasal bir dayanağı şu an kısmi — dolayısıyla 4688 Md.28 kapsamında toplu sözleşmede net düzenleme talebi kritiktir. B şıkkı yaygın ama yanıltıcı: yasal güvence olmadığı, müzakere edilemeyeceği anlamına gelmiyor.

8. 8.DT'de çalışan Meryem, bir eserin 5 yılı aşkın süre sahnelenmesine rağmen DT Fikri Hak Alımları Yönergesi Md.5 kapsamında ek sözleşme yapılmadığını fark etti. Sendika bu konuda ne yapabilir?

   • ABu tamamen sanatçının kişisel hukuki meselesidir; sendikanın müdahale yetkisi yoktur
   • BDT Fikri Hak Yönergesi iç mevzuat niteliğinde olduğundan toplu sözleşme masasına taşınamaz
   • CSendika, bu düzenlemenin uygulanıp uygulanmadığını Md.22 kurum idari kurulu aracılığıyla gündeme alabilir; aynı zamanda 4688 Md.28 kapsamında toplu sözleşmede telif takip mekanizması talebi getirebilir
   • DMeryem yalnızca bireysel olarak Fikri Mülkiyet Kurumu'na başvurabilir
   CEVABI GÖSTER →

   CSendika, bu düzenlemenin uygulanıp uygulanmadığını Md.22 kurum idari kurulu aracılığıyla gündeme alabilir; aynı zamanda 4688 Md.28 kapsamında toplu sözleşmede telif takip mekanizması talebi getirebilir

   Sendikanın işlevi bireysel değil kolektif. Kurum idari kurulu (Md.22) bu tür sistematik uygulama eksikliklerini gündemine alabilir. Aynı zamanda 4688 Md.28 toplu sözleşme kapsamı yeterince geniştir — telif takip mekanizmasının düzenlenmesi bir müzakere talebi olarak formüle edilebilir. B şıkkı yaygın bir yanılgı: iç mevzuat, toplu sözleşme dışında kalmaz; uygulaması masaya taşınabilir.

9. 9.Kültür sektöründeki kamu görevlisi statüleri arasında hangisi YER ALMAZ?

   • ASanatkar Memur
   • BUygulatıcı Uzman
   • Cİşçi Statüsü
   • DSözleşmeli
   CEVABI GÖSTER →

   Cİşçi Statüsü

   4688 kamu görevlilerine uygulanır; "kamu görevlisi" kültür sektöründe tek tip değildir — Sanatkar Memur, Uygulatıcı Uzman, Uzman, Sözleşmeli gibi farklı statüler vardır. İşçi statüsü 4688 kapsamı dışında, 6356'ya tabidir.

10. 10.Toplu sözleşmede kültüre özgü üç talep arasında hangisi YER ALMAZ?

    • AGece/hafta sonu ek ücreti
    • BTurne tazminatı
    • CTelif güvencesi
    • DNöbet ücreti
    CEVABI GÖSTER →

    DNöbet ücreti

    Nöbet ücreti sağlık kolunun özgün talebidir. Kültür kolunun toplu sözleşmedeki üç özgün talebi: gece/hafta sonu ek ücreti, turne tazminatı, telif güvencesi.

11. 11.Md.23 kapsamındaki temsilci izni ile prova takvimi çakışırsa ne olur?

    • AProva takvimi önceliklidir, izin kullanılamaz
    • BTemsilci haftada 4 saat izin hakkını kullanabilir — prova takvimi bu izni engelleyemez
    • Cİzin yalnızca prova olmayan günlerde kullanılabilir
    • DKurum izni iptal edebilir
    CEVABI GÖSTER →

    BTemsilci haftada 4 saat izin hakkını kullanabilir — prova takvimi bu izni engelleyemez

    Temsilci haftada 4 saat izin — prova takvimi bu izni engelleyemez. Bu izin kanunla tanınmıştır; kurum içi program çakışması izni geçersiz kılmaz.

    Dayanak: 4688 Md.23

12. 12.4688 Md.28'e göre toplu sözleşmenin genel kapsamına hangisi girer?

    • AYalnızca disiplin cezaları
    • BKatsayılar, aylıklar, tazminatlar, ek ödemeler, fazla çalışma ücreti, sosyal haklar
    • CYalnızca sanatsal değerlendirme kriterleri
    • DYalnızca turne programı
    CEVABI GÖSTER →

    BKatsayılar, aylıklar, tazminatlar, ek ödemeler, fazla çalışma ücreti, sosyal haklar

    4688 Md.28 toplu sözleşmenin genel kapsamını belirler: katsayılar, aylıklar, tazminatlar, ek ödemeler, fazla çalışma ücreti, sosyal haklar. Kültür sektörünün özgün talepleri bu genel çerçevenin üstüne biner.

    Dayanak: 4688 Md.28

13. 13.Bir Sanatkar Memur, sözleşmesinin yenilenmemesi kararına itiraz etmek istiyor ama "bu benim statümde normal" diye düşünüyor. Bu doğru mu?

    • AEvet, Sanatkar Memur statüsünde itiraz hakkı yoktur
    • BHayır — kararın sendikal faaliyet nedeniyle alındığı iddia edilebiliyorsa Md.18 kapsamında idare mahkemesine başvurulabilir
    • CEvet, yalnızca Sanat Kurulu'na itiraz edilebilir
    • DHayır, itiraz yalnızca Uzman statüsündekiler için mümkündür
    CEVABI GÖSTER →

    BHayır — kararın sendikal faaliyet nedeniyle alındığı iddia edilebiliyorsa Md.18 kapsamında idare mahkemesine başvurulabilir

    Sözleşme yenilenmeme kararının gerekçesi "ehliyet ve başarı" olarak sunulsa da, kararın sendikal faaliyet nedeniyle alındığı iddia edilebilir ve Md.18 kapsamında idare mahkemesine başvurulabilir. Statü bu güvenceyi ortadan kaldırmaz.

    Dayanak: 4688 Md.18 × 5441 Md.8

14. 14.Disiplin soruşturması açılan bir üyenin, soruşturma konusu olayla aynı gün sendika toplantısında olduğu tespit edildiğinde temsilci en doğru adımı nasıl atar?

    • ADurumu görmezden gelir, disiplin süreci kurumun işidir
    • BKronolojiyi belgeler (toplantı kaydı, tarih örtüşmesi) ve Md.18/1 kapsamında sendikal faaliyet bağlantısını sendika hukuk bürosuyla değerlendirir
    • CDoğrudan Danıştay'a başvurur
    • DÜyeyi sendikadan istifaya teşvik eder
    CEVABI GÖSTER →

    BKronolojiyi belgeler (toplantı kaydı, tarih örtüşmesi) ve Md.18/1 kapsamında sendikal faaliyet bağlantısını sendika hukuk bürosuyla değerlendirir

    Zamansal örtüşme (toplantı ile soruşturma konusu olayın aynı güne denk gelmesi) Md.18/1 kapsamında sendikal faaliyet nedeniyle farklı işlem iddiası için kritik bir kanıttır. Temsilci bu kronolojiyi belgeleyip sendika hukuk bürosuyla değerlendirmelidir.

    Dayanak: 4688 Md.18/1

15. 15.5441 Md.8'e göre Sanat ve Yönetim Kurulu sözleşme yenilerken neye bakar?

    • AYalnızca kıdeme
    • BYalnızca bareme
    • CBareme veya kıdeme bakılmaksızın ehliyet ve başarıya
    • DYalnızca sendika üyeliğine
    CEVABI GÖSTER →

    CBareme veya kıdeme bakılmaksızın ehliyet ve başarıya

    5441 Md.8: Sanat ve Yönetim Kurulu, bareme veya kıdeme bakılmaksızın, personelin gösterdiği ehliyet ve başarıya göre karar verir.

    Dayanak: 5441 Md.8

16. 16.DT Fikri Hak Alımları Yönergesi Md.5'teki 5 yıllık ek sözleşme zorunluluğu uygulanmadığında sendika ne yapabilir?

    • AHiçbir şey yapamaz, yönerge bağlayıcı değildir
    • BKurumun bildirim yükümlülüğünü yerine getirmediğini belgeleyip hem idari hem toplu sözleşme yoluyla (hizmet kolu bölümüne madde ekleyerek) takip edebilir
    • CYalnızca Kültür Bakanlığı'na şikâyet edebilir
    • DYalnızca üyenin kendisi dava açabilir
    CEVABI GÖSTER →

    BKurumun bildirim yükümlülüğünü yerine getirmediğini belgeleyip hem idari hem toplu sözleşme yoluyla (hizmet kolu bölümüne madde ekleyerek) takip edebilir

    Sendika bu tür sistematik uygulama eksikliklerini Md.22 kurum idari kurulu aracılığıyla gündeme alabilir; aynı zamanda 4688 Md.28 kapsamında toplu sözleşmede telif takip mekanizması talebi getirebilir.

    Dayanak: 4688 Md.22, Md.28 × DT Fikri Hak Alımları Yönergesi Md.5