ILO 98 — Toplu Pazarlık Hakkı
Anti-sendika ayrımcılığına karşı koruma ve toplu pazarlık hakkı. 1952 onayı ve 4688 Md.18 bağlantısı.
Sınav Sorusu
Tahmini Süre
DERS
Bölüm 1 — Giriş
Sendikalı olduğun için dezavantajlı duruma düşürüldüğünde, bunu yalnızca 4688'e değil uluslararası bir standarda dayanarak da sorgulayabilirsin.
ILO 98 — 1949'da kabul edildi, Türkiye 1952'de onayladı. ILO 87'den 41 yıl önce.
Bölüm 2 — ILO 87'den Farkı Ne?
ILO 87 → sendika kurma ve üye olma özgürlüğü. ILO 98 → kurulmuş sendikanın korunması ve toplu pazarlık hakkı.
87 kapıyı açtı. 98, o kapıdan geçince ne olacağını düzenledi.
Bölüm 3 — İki Ana Güvence
ILO 98 iki şeyi güvence altına alır: 1. Anti-sendika ayrımcılığına karşı koruma — sendikalı olduğu için işten çıkarılamaz, dezavantajlı muamele göremez. 2. Toplu pazarlık hakkı — işverenler sendikalarla çalışma koşullarını müzakere etmek zorundadır.
Bölüm 4 — Anti-Sendika Ayrımcılığı
ILO 98 Md.1: Çalışanlar istihdam konusunda anti-sendika ayrımcılığına karşı yeterli korumadan yararlanmalıdır.
Bu koruma işe alımda, çalışma döneminde ve işten ayrılmada geçerlidir.
4688 Md.18'deki farklı işlem yasağı, bu uluslararası ilkenin kamu çalışanları alanındaki iç hukuktaki karşılığıdır.
Bölüm 5 — Toplu Pazarlık
ILO 98 Md.4: Çalışma koşullarını toplu sözleşmelerle düzenlemek amacıyla, işverenler ile çalışan örgütleri arasında gönüllü müzakereyi teşvik eden tedbirler alınmalıdır.
"Gönüllü" müzakere taraflara dayatılamaz — ama devlet bu süreci pasif bırakamaz, destekleyici mekanizmalar kurmak zorundadır.
Bölüm 6 — Türkiye'nin Erken Onayı, Geç Uygulaması
Türkiye ILO 98'i 1952'de onayladı — ama onay ile uygulama arasındaki boşluk büyüktü.
Kamu çalışanlarına fiilen bağlayıcı toplu sözleşme hakkı yalnızca 2012'deki 6289 sayılı Kanun değişikliğiyle geldi — onaydan 60 yıl sonra. 4688 (2001) sendika hakkını düzenlemişti, ama o aşamada toplu sözleşme sonuçları bağlayıcı değildi.
Bu gecikme, onay ile fiili uygulama arasındaki boşluğun somut bir örneği.
Bölüm 7 — 4688 ile Bağlantısı
ILO 98'in gerektirdikleri:
- —Sendikalı olduğu için ayrımcılık yasağı → 4688 Md.18
- —Gönüllü toplu pazarlık mekanizması → 4688 Md.28-31
- —İşveren müzakere yükümlülüğü → Kamu İşveren Heyeti zorunluluğu
Kapanış
ILO 98, sendikalı olmanın bir dezavantaj değil, korunan bir statü olduğunu söylüyor — ve bunu tek taraflı değil, müzakere zorunluluğuyla pekiştiriyor.
4688 Md.18'e dayandığında, aslında 1949'dan gelen bir uluslararası standarda da dayanıyorsun.
KENDİNİ SINA — 12 SORU
Bu modülün soru bankasının tamamı. Önce kendiniz cevaplayın, sonra gerekçesini açın — her cevabın yasal dayanağı yazılı.
1.ILO 98 No.lu Sözleşme hangi iki temel hakkı güvence altına alır?
- AGrev hakkı ve sosyal sigorta
- BÜcret eşitliği ve iş güvencesi
- CAnti-sendika ayrımcılığına karşı koruma ve toplu pazarlık hakkı
- DÇalışma saatleri ve izin hakları
CEVABI GÖSTER →
CAnti-sendika ayrımcılığına karşı koruma ve toplu pazarlık hakkı
ILO 98, iki temel güvence sağlar: çalışanların sendika üyeliği nedeniyle ayrımcılığa uğramaması (Md.1) ve işverenler ile sendikalar arasında toplu pazarlığın teşvik edilmesi (Md.4).
2.Türkiye ILO 98'i onaylamış olmasına rağmen kamu çalışanlarına fiilen toplu sözleşme hakkı hangi gelişmeyle tanındı?
- A1982 Anayasası'nın kabulüyle
- B4688 sayılı Kanun'un 2001'de yürürlüğe girmesiyle
- C2012'de 6289 sayılı Kanun değişikliğiyle
- DILO'nun Türkiye'ye verdiği uyarı kararıyla
CEVABI GÖSTER →
C2012'de 6289 sayılı Kanun değişikliğiyle
Türkiye ILO 98'i 1952'de onayladı. Ancak kamu çalışanlarına fiilen bağlayıcı toplu sözleşme hakkı yalnızca 2012'deki 6289 sayılı Kanun değişikliğiyle geldi — onaydan 60 yıl sonra. 4688 (2001) sendika hakkını düzenlemişti ama o aşamada toplu sözleşme sonuçları bağlayıcı değildi. Bu gecikme, onay ile uygulama arasındaki boşluğun somut bir örneğidir.
3.ILO 98 Md.4'ün öngördüğü toplu pazarlık modeli nasıl tanımlanır?
- ADevlet zoruyla dayatılan müzakere
- BYalnızca işçiler için geçerli müzakere
- CGönüllü müzakereyi devletin teşvik etmesini gerektiren model
- DSadece ücret konusuyla sınırlı müzakere
CEVABI GÖSTER →
CGönüllü müzakereyi devletin teşvik etmesini gerektiren model
ILO 98 Md.4: Çalışma koşullarını toplu sözleşmelerle düzenlemek amacıyla gönüllü müzakereyi teşvik eden tedbirler alınmalıdır. "Gönüllü" müzakere taraflara dayatılamaz; ancak devlet bu süreci pasif bırakamaz, destekleyici mekanizmalar kurmak zorundadır.
4.4688 Md.18'deki üyelik güvencesi hangi ILO sözleşmesinin yükümlülüğünün iç hukuktaki karşılığıdır?
- AILO 87
- BILO 98
- CILO 151
- DILO 29
CEVABI GÖSTER →
BILO 98
ILO 98 Md.1, çalışanların anti-sendika ayrımcılığına karşı korunmasını zorunlu kılar. 4688 Md.18'deki farklı işlem, sebepsiz tayin ve ayrımcılık yasağı bu uluslararası yükümlülüğün kamu çalışanları alanındaki uygulamasıdır.
5.ILO 98 hangi yıl kabul edildi?
- A1948
- B1949
- C1978
- D2001
CEVABI GÖSTER →
B1949
ILO 98, 1949'da kabul edildi. Türkiye bu sözleşmeyi 1952'de onayladı — ILO 87'den 41 yıl önce.
6.ILO 87 ile ILO 98 arasındaki temel fark nedir?
- A87 toplu pazarlığı, 98 örgütlenmeyi düzenler
- B87 sendika kurma/üye olma özgürlüğünü, 98 kurulmuş sendikanın korunmasını ve toplu pazarlık hakkını düzenler
- Cİkisi aynı konuyu farklı yıllarda düzenler
- D87 yalnızca kamu sektörünü kapsar
CEVABI GÖSTER →
B87 sendika kurma/üye olma özgürlüğünü, 98 kurulmuş sendikanın korunmasını ve toplu pazarlık hakkını düzenler
ILO 87 sendika kurma ve üye olma özgürlüğünü düzenler — kapıyı açar. ILO 98 ise kurulmuş sendikanın korunmasını ve toplu pazarlık hakkını düzenler — o kapıdan geçince ne olacağını belirler.
7.ILO 98 Md.1'in koruduğu alan hangisidir?
- AYalnızca işe alım süreci
- Bİşe alım, çalışma dönemi ve işten ayrılmada anti-sendika ayrımcılığına karşı koruma
- CYalnızca ücret eşitliği
- DYalnızca disiplin süreçleri
CEVABI GÖSTER →
Bİşe alım, çalışma dönemi ve işten ayrılmada anti-sendika ayrımcılığına karşı koruma
ILO 98 Md.1 kapsamındaki koruma işe alımda, çalışma döneminde ve işten ayrılmada geçerlidir — yalnızca tek bir aşamayla sınırlı değildir.
Dayanak: ILO 98 Md.1
8.Bir işveren, "gönüllü müzakere" ilkesini gerekçe göstererek toplu pazarlık sürecini desteklemekten tamamen kaçınıyor. ILO 98 açısından bu doğru mu?
- AEvet, gönüllülük ilkesi devletin hiçbir şey yapmamasını haklı çıkarır
- BHayır — "gönüllü" müzakere taraflara dayatılamaz ama devlet süreci pasif bırakamaz, destekleyici mekanizmalar kurmak zorundadır
- CEvet, ILO 98 yalnızca özel sektörü kapsar
- DHayır, gönüllülük ilkesi yalnızca işçi sendikaları için geçerlidir
CEVABI GÖSTER →
BHayır — "gönüllü" müzakere taraflara dayatılamaz ama devlet süreci pasif bırakamaz, destekleyici mekanizmalar kurmak zorundadır
ILO 98 Md.4'teki "gönüllü" müzakere taraflara dayatılamaz — ama devlet bu süreci pasif bırakamaz, destekleyici mekanizmalar kurmak zorundadır.
Dayanak: ILO 98 Md.4
9.Türkiye'nin ILO 98'i 1952'de onaylamasına rağmen kamu çalışanlarına fiilen bağlayıcı toplu sözleşme hakkının ancak 2012'de tanınması ne anlama gelir?
- AILO 98'in onaylanması ile iç hukukta fiilen uygulanması arasında büyük bir boşluk olduğunu gösterir
- BILO 98'in kamu çalışanlarını hiç kapsamadığını gösterir
- C4688'in ILO 98'le hiçbir ilgisi olmadığını gösterir
- DTürkiye'nin ILO 98'i geç onayladığını gösterir
CEVABI GÖSTER →
AILO 98'in onaylanması ile iç hukukta fiilen uygulanması arasında büyük bir boşluk olduğunu gösterir
Kamu çalışanlarına fiilen bağlayıcı toplu sözleşme hakkı yalnızca 2012'deki 6289 sayılı Kanun değişikliğiyle geldi — onaydan 60 yıl sonra. Bu gecikme, onay ile fiili uygulama arasındaki boşluğun somut bir örneği.
10.ILO 98'in gerektirdiği "işveren müzakere yükümlülüğü" 4688'de hangi mekanizmayla karşılanır?
- AMd.22 kurum idari kurulu
- BKamu İşveren Heyeti zorunluluğu
- CMd.16 çekilme prosedürü
- DMd.15 üye olamayanlar listesi
CEVABI GÖSTER →
BKamu İşveren Heyeti zorunluluğu
ILO 98'in gerektirdiği işveren müzakere yükümlülüğü, 4688'de toplu sözleşme sürecindeki Kamu İşveren Heyeti zorunluluğuyla karşılanır.
Dayanak: 4688 Md.28-31
11.4688 Md.28-31'in ILO 98 ile ilişkisi nedir?
- Aİlişkisizdir, ayrı düzenlemelerdir
- BILO 98 Md.4'teki gönüllü toplu pazarlık ilkesinin iç hukuktaki karşılığıdır
- CYalnızca özel sektör toplu sözleşmelerini düzenler
- DILO 98'in kapsamı dışındadır
CEVABI GÖSTER →
BILO 98 Md.4'teki gönüllü toplu pazarlık ilkesinin iç hukuktaki karşılığıdır
4688 Md.28-31'deki toplu sözleşme mekanizması, ILO 98 Md.4'teki gönüllü toplu pazarlık ilkesinin iç hukuktaki karşılığıdır.
Dayanak: 4688 Md.28-31
12.Sendikalı olduğu için işe alım sürecinde reddedilen bir aday, ILO 98 çerçevesinde hangi korumaya dayanabilir?
- AILO 98 yalnızca çalışmakta olanları korur, işe alım sürecini kapsamaz
- BMd.1'deki anti-sendika ayrımcılığı yasağı işe alım aşamasını da kapsar
- CBu durum yalnızca 4688 Md.18 ile korunur, ILO 98'in kapsamı dışındadır
- DILO 98 yalnızca kamu sektöründe geçerlidir
CEVABI GÖSTER →
BMd.1'deki anti-sendika ayrımcılığı yasağı işe alım aşamasını da kapsar
ILO 98 Md.1'deki koruma işe alımda, çalışma döneminde ve işten ayrılmada geçerlidir — yalnızca mevcut çalışanlarla sınırlı değildir.
Dayanak: ILO 98 Md.1