ILO 87 — Sendika Özgürlüğü Sözleşmesi

DERS

Bu modülün soru bankasının tamamı. Önce kendiniz cevaplayın, sonra gerekçesini açın — her cevabın yasal dayanağı yazılı.

1. 1.ILO 87 Md.2'deki "önceden izin alınmaksızın" ilkesinin Türkiye'deki sendika kurma pratiğindeki karşılığı nedir?

   • ASendika kurmak için Çalışma Bakanlığı onayı zorunludur
   • BSendika kurulabilir ancak faaliyete geçmek için tescil şarttır
   • CSendikalar bildirim esasıyla kurulur, önceden devlet onayı aranmaz
   • DKamu çalışanı sendikaları için özel onay şartı öngörülmüştür
   CEVABI GÖSTER →

   CSendikalar bildirim esasıyla kurulur, önceden devlet onayı aranmaz

   4688 ve Türk hukuku, sendika kuruluşunu devlet onayına değil bildirim esasına bağlar — ILO 87 Md.2 ile örtüşen bir düzenleme. Ancak ILO denetim organları, Türkiye'deki sendika tescil prosedürlerindeki bazı idari engelleri bu ilkeyle çelişir bulmuş ve konuyu çeşitli gözlemlerinde kayıt altına almıştır.

2. 2.ILO 87 Md.2'ye göre çalışanların sendika kurabilmesi için hangi koşul aranmaz?

   • Aİş hayatında aktif olma
   • BÖrgütlenme amacı güdülmesi
   • CKamu makamlarından önceden izin alınması
   • DTüzük hazırlanması
   CEVABI GÖSTER →

   CKamu makamlarından önceden izin alınması

   ILO 87 Md.2, çalışanların "herhangi bir ayrım gözetilmeksizin ve önceden izin alınmaksızın" örgüt kurma ve üye olma hakkına sahip olduğunu belirtir. Devlet onayını ön koşul yapan düzenlemeler bu maddeyle çelişir.

3. 3.ILO denetim organları Türkiye'nin ILO 87 yükümlülükleri konusunda hangi sorunu tekrarlayan bir endişe olarak kayıt altına almıştır?

   • ASendika üye sayısı eşiğinin yüksekliği
   • BToplu sözleşme görüşme takviminin yetersizliği
   • CKamu çalışanlarının grev hakkından yoksunluğu
   • DSendika kurucusu için aranan kıdem şartı
   CEVABI GÖSTER →

   CKamu çalışanlarının grev hakkından yoksunluğu

   ILO Örgütlenme Özgürlüğü Komitesi, Türkiye'ye ilişkin gözlemlerinde kamu çalışanlarının grev hakkından yoksun bırakılmasını ILO 87 kapsamındaki yapısal bir sorun olarak defalarca dile getirmiştir. 4688, grev hakkı tanımaksızın toplu sözleşmeyle yetinmiştir — bu durum ILO 87 Md.3'teki örgütsel özerklik ilkesiyle gerilimdedir.

4. 4.ILO 87 Md.3 uyarınca sendika örgütleri hangi hakka sahiptir?

   • ADevlet desteği talep etme
   • BDiğer sendikaları kapatma yetkisi
   • CÜyelerini zorunlu tutma
   • DKendi tüzüklerini yazma ve temsilcilerini özgürce seçme
   CEVABI GÖSTER →

   DKendi tüzüklerini yazma ve temsilcilerini özgürce seçme

   ILO 87 Md.3: Örgütler kendi tüzüklerini hazırlama, temsilcilerini serbestçe seçme, yönetim ve faaliyetlerini düzenleme ve program yapma hakkına sahiptir. Kamu makamları bu haklara bu özgürlüğü sınırlayacak şekilde müdahale edemez.

5. 5.ILO 87 hangi yıl kabul edildi ve Türkiye ne zaman onayladı?

   • A1948 kabul, 1993 onay
   • B1919 kabul, 1932 onay
   • C1978 kabul, 2001 onay
   • D1949 kabul, 1952 onay
   CEVABI GÖSTER →

   A1948 kabul, 1993 onay

   ILO 87, İkinci Dünya Savaşı'nın hemen ardından 1948'de kabul edildi. Türkiye bu sözleşmeyi 1993'te onayladı — kabul edilişinden 45 yıl sonra.

6. 6.ILO 87 Md.11'e göre devletin yükümlülüğü nedir?

   • AYalnızca sendika kurma sürecine müdahale etmemek
   • BÖrgütlenme özgürlüğü hakkının kullanılmasını güvence altına almak için gerekli ve uygun tedbirleri almak — pasif kalmak da ihlal sayılabilir
   • CSendikalara doğrudan mali destek sağlamak
   • DSendika tüzüklerini onaylamak
   CEVABI GÖSTER →

   BÖrgütlenme özgürlüğü hakkının kullanılmasını güvence altına almak için gerekli ve uygun tedbirleri almak — pasif kalmak da ihlal sayılabilir

   Md.11: Devlet, örgütlenme özgürlüğü hakkının kullanılmasını güvence altına almak için her türlü gerekli ve uygun tedbiri almakla yükümlüdür. Devletin yalnızca engel olmaması yetmez — hakkın fiilen kullanılabilmesini sağlaması gerekir; pasif kalmak da ihlal sayılabilir.

   Dayanak: ILO 87 Md.11

7. 7.Türkiye'nin ILO 87'yi onaylaması hangi anayasal değişiklikle ilişkilidir?

   • A1982 Anayasası'nın kabulüyle
   • B1995'te Anayasa Md.51 değişikliğiyle
   • C2010 Anayasa referandumuyla
   • D1961 Anayasası'yla
   CEVABI GÖSTER →

   B1995'te Anayasa Md.51 değişikliğiyle

   1982 Anayasası kamu çalışanlarına sendika hakkı tanımıyordu. 1993 onayı → 1995 Anayasa değişikliği (Md.51) → 2001'de 4688. ILO 87'nin onaylanması bu zincirde bir kırılma noktasıydı.

8. 8.ILO 87'nin "herhangi bir ayrım gözetilmeksizin" ilkesi ne anlama gelir?

   • AYalnızca kamu çalışanları için geçerlidir
   • BMeslek, statü, ideoloji fark etmeksizin örgütlenme hakkının tanınması gerektiği anlamına gelir
   • CYalnızca büyük sendikalar için geçerlidir
   • DCinsiyet ayrımı dışındaki ayrımları kapsamaz
   CEVABI GÖSTER →

   BMeslek, statü, ideoloji fark etmeksizin örgütlenme hakkının tanınması gerektiği anlamına gelir

   "Herhangi bir ayrım gözetilmeksizin" ifadesi meslek, statü ya da ideoloji fark etmeksizin örgütlenme özgürlüğünün tanınması gerektiğini belirtir.

   Dayanak: ILO 87 Md.2

9. 9.Bir sendika, tüzüğünde kendi temsilcilerini seçme usulünü belirledi. Devlet bu usule müdahale etmek istiyor. ILO 87 çerçevesinde bu mümkün mü?

   • AEvet, devlet her zaman müdahale edebilir
   • BHayır — Md.3 uyarınca örgütler temsilcilerini serbestçe seçme hakkına sahiptir, kamu makamları bu haklara müdahale edemez
   • CYalnızca Çalışma Bakanlığı onayıyla müdahale edilebilir
   • DMüdahale yalnızca büyük sendikalar için yasaktır
   CEVABI GÖSTER →

   BHayır — Md.3 uyarınca örgütler temsilcilerini serbestçe seçme hakkına sahiptir, kamu makamları bu haklara müdahale edemez

   ILO 87 Md.3, örgütlerin kendi tüzüklerini hazırlama ve temsilcilerini serbestçe seçme hakkını güvence altına alır. Kamu makamları bu hakka müdahale edemez.

   Dayanak: ILO 87 Md.3

10. 10.ILO Örgütlenme Özgürlüğü Komitesi'nin Türkiye hakkındaki tekrarlayan eleştirisi ile 4688'in grev hakkı tanımaması arasındaki ilişki nedir?

    • Aİlişkisizdir, ILO yalnızca sendika kurma sürecini denetler
    • BILO 87 Md.3'teki örgütsel özerklik ilkesi ile 4688'in grev hakkı tanımaması arasında gerilim vardır; Komite bunu tekrarlayan bir sorun olarak kaydetmiştir
    • CILO Türkiye'nin grev yasağını resmen onaylamıştır
    • DGrev hakkı ILO 87'nin kapsamı dışındadır
    CEVABI GÖSTER →

    BILO 87 Md.3'teki örgütsel özerklik ilkesi ile 4688'in grev hakkı tanımaması arasında gerilim vardır; Komite bunu tekrarlayan bir sorun olarak kaydetmiştir

    4688 grev hakkı tanımaksızın toplu sözleşmeyle yetinmiştir — bu durum ILO 87 Md.3'teki örgütsel özerklik ilkesiyle gerilimdedir. ILO Örgütlenme Özgürlüğü Komitesi bu yapısal sorunu tekrarlayan bir eleştiri olarak kaydetmiştir.

11. 11.ILO 87'nin gerektirdiği "üyelik serbestisi" 4688'in hangi maddesinde karşılığını bulur?

    • AMd.4
    • BMd.14
    • CMd.22
    • DMd.29
    CEVABI GÖSTER →

    BMd.14

    ILO 87'nin gerektirdiği üyelik serbestisi 4688 Md.14'te karşılığını bulur — sendikaya üye olmak serbesttir, izin ya da onay gerekmez.

    Dayanak: 4688 Md.14

12. 12.ILO 87 Md.3'teki örgütsel özerklik ilkesi 4688'in hangi maddeleriyle ilişkilidir?

    • AYalnızca Md.18
    • BMd.7-13 (sendika organlarına ilişkin düzenlemeler)
    • CYalnızca Md.28-33
    • DMd.5 hizmet kolu listesi
    CEVABI GÖSTER →

    BMd.7-13 (sendika organlarına ilişkin düzenlemeler)

    ILO 87 Md.3'teki tüzük ve yönetim özerkliği, 4688 Md.7-13'teki sendika organlarına ilişkin düzenlemelerin uluslararası zeminini oluşturur.

    Dayanak: 4688 Md.7-13